NB-Gert_Over_Yoga-Twee_Wereld-2
21/08/2013

Gert over yoga – Leven in twee werelden

Toespraak Gert van Leeuwen ter gelegenheid van de boekpresentatie Critical Alignment Yoga tweede druk

Amsterdam, 22 maart 2012

Je realiseert het je misschien niet altijd maar we leven in twee werelden. Twee werelden die parallel aan elkaar lopen.

De ene wereld wordt gezien als de werkelijkheid. De zichtbare tastbare werkelijkheid, die we om ons heen kunnen zien. Waarin we onze ogen gebruiken en naar buiten kijken. Wat we kunnen zien vertegenwoordigd de waarheid. In die wereld werken wij en dat werk is nooit af. We proberen ons in die wereld zo goed mogelijk te ontwikkelen door ons te onderscheiden van elkaar: we ontwikkelen onze drijfveren en onze verlangens.
Er liggen oneindig veel spannende uitdagingen die de wereld om ons heen voortdurend veranderen. Er wordt veel van ons verlangd en we bouwen aan ons ego om ons staande te houden en om onze verlangens waar te maken.

De keerzijde van die wereld is dat we in het geweld van vooruitgang, productiviteit en het volgen van onze ambities ook negativiteit ontwikkelen: negativiteit die onze gezondheid ernstig kan beïnvloeden: psychisch kan dit ertoe leiden dat we het slachtoffer worden van somberheid, depressie en angsten.
Op lichamelijk niveau gaat het lichaam hierop reageren en het wordt stijver. Het gaat langzamerhand vervormen, wat kan leiden tot een scala van klachten die aan de opbouw van structurele stress gerelateerd zijn. Velen van ons verliezen, in het stijver worden, het contact met het lichaam waardoor we niet meer in staat zijn om grote positieve gevoelens als ontspanning, ruimte en lichtheid van binnenuit te ervaren.
We ervaren dit soort begrippen dan ook meer en meer van buitenaf. We ‘organiseren’ onze ontspanning door van alles te ondernemen. Kijk in de media naar de commercie die inspeelt op deze behoefte. We ervaren ruimte door reizen te maken en ons verbonden te voelen met de natuur. We ervaren gemak door de aanschaf van nieuwe gadgets, een goed lopende auto of een lekkere lichte fiets.

De andere wereld waarin we ook leven is niet waarneembaar het is de wereld die te maken heeft met ons gevoelsleven, de slaap en het diepe contact met onszelf. Het is de metafysische wereld waarin de mystici naar binnen kijken om een antwoord te krijgen op de vraag ‘wie ben ik’.
Het zien maakt plaats voor ervaring. Het is de wereld waar alles wat gekend kan worden al onthult is: het is af. De ontwikkeling van het ego en de eerder genoemde vormen van negativiteit sluiten ons steeds meer af van die innerlijke wereld en we moeten ons gedrag wat we ons in de “eerste” wereld hebben aangeleerd bijstellen om die wereld weer binnen te kunnen gaan.
We moeten het ego afbreken in plaats van opbouwen en ons handelen stopzetten. In die wereld zijn we in staat om gevoelens van ontspanning, ruimte en gemak van binnenuit te ervaren en kunnen we langzaam en steeds meer in contact komen met de kern van onszelf en die onderzoeken.

We kennen die onzichtbare wereld maar al te goed als we ervaren hoe de diepte van muziek onze ziel kan raken, hoe we geraakt kunnen worden door beeldende kunst, literatuur of toneel. We kennen de ervaring die kunst bij ons teweegbrengt: we voelen ons ontroerd, blij, gelukkig. We ervaren onszelf als heel diep en de ervaring is positief. Hij straalt warmte uit en in tegenstelling tot de gedachte dat we ons moeten onderscheiden voelen we ons juist verbonden. Die verbondenheid bruist van energie en die in hippy taal werd uitgesproken als being together: je was together of je was niet together. En als je together was begreep je de groep, begreep je zelfs de song- teksten van Bob Dylan die als een soort van neurologische taal bij je binnenkwamen.

Kunstenaars spelen een belangrijke rol om de twee werelden bij elkaar te brengen en de vraag reist: hoe krijgen ze dat voor elkaar? De musicus bespeelt zijn instrument, de schilder gebruikt zijn verf, de schrijver hanteert zijn pen en de acteur gebruikt zijn oogopslag en taal. De verbinding wordt gemaakt door aardse componenten die uit de concrete ‘echte’ wereld komen: een viool, een pen of computer, de hoorbare stem van de acteur.

Critical Alignment probeert door middel van het beoefenen van yoga, ook een verbinding te maken tussen deze twee werelden maar gaat naar mijn gevoel nog een stapje verder. Het is bij het doen van yoga niet de bedoeling om een publiek te bespelen, yoga en meditatie richten zich niet naar buiten, maar we kijken uitsluitend naar binnen en proberen door het uitvoeren van yoga oefeningen een vergelijkbare ervaring te krijgen zoals wij die van buitenaf kennen bij de beleving van de natuur of van kunst.
Maar bij het doen van de oefeningen en het doorbreken van gespannen patronen in ons lichaam worden we geconfronteerd met het gedrag dat we in de eerste wereld hebben opgebouwd. We komen oog in oog te staan met onze drijfveren en verlangens. Deze op spanning beruste stoorzenders brengen veel ruis op de frequentie. De oefeningen ontlokken ervaring en die ervaring is onze werkelijkheid. Maar hoe verbinden we die ervaring, die werkelijkheid met die andere wereld zodat we een leven kunnen opbouwen waarin de twee werelden in harmonie zijn? We kunnen maar al te makkelijk afdwalen naar de unieke esoterische ervaring die maar al te vaak als zweverig wordt bestempeld, en geloven dat uitsluitend die wereld de echte wereld is.
Yoga is een wereld waarin dat veel voorkomt. Sommige mensen hebben niets met de harde werkelijkheid en gebruiken yoga om naar die andere wereld te vluchten, waar Indiase Goeroes je met een big smile en met open armen staan op te wachten om de vluchtelingen onderdak te geven in hun beschutte wereld van de Indiase couleur locale die zich maar al te vaak laat kenmerken door haardracht, kleding, sieraden en esoterische muziek.
Het tegenovergestelde gebeurd overigens ook: de ontkenning van de individuele spirituele beleving van onszelf: neurobioloog Dick Swaab stelt in ‘Wij zijn ons Brein’ duidelijk dat er in zijn wereldbeeld geen ruimte is voor die onzichtbare warme individuele band met onszelf omdat alles wat wij ervaren het product is van evolutie en het brein de ervaring als een machine produceert.

Ik geloof wel in een unieke individuele kern en ik gebruik yoga om die kern van mijn eigen ik te laten doorklinken in de wereld waarin ik leef.
Om ermee in contact te komen beoefen ik yoga en meditatie. Om vanuit die kern in de ‘echte’ wereld te werken en te leven is een van mijn belangrijkste doelstellingen.
Om die verbinding te maken moest ik, als leraar naar mijn leerlingen, vanuit mijn eigen individuele ervaring een brug slaan die aards is en concreet. Fysiek waarneembaar, en gebonden aan techniek. Zoals een viool concreet en aards is en de studie van het bespelen ervan aan regels is gebonden.

Jammer, maar de yoga-beoefenaar heeft geen instrument: ik heb uitgerekend dat ik in de vijfendertig jaar dat ik lesgeef ongeveer zeven jaar zonder onderbreking – dus dag en nacht – op een matje heb geleefd met alleen mijn gedachten en mijn lichaam.
Ik heb mijn blik niet gericht op studieboeken, maar heb hem naar binnen gekeerd om te ontdekken wat er zich daarbin- nen schuilhield. Ik ben er achter gekomen dat mijn lichaam de concrete, aardse verbinding is met de aardse wereld waarin wij leven. Mijn lichaam was mijn viool, mijn verf, mijn pen en ik kwam er achter dat mijn lichaam ontstemd was en dat ik daardoor niet in staat was om de “kunst” in mijzelf te beleven.

Mijn lichaam leek een krakkemikkige viool waar vreemde klanken uit voortkwamen. In ieder geval geen geluid wat mij behaagde, zoals een mooie voorstelling mij kon behagen. Door te oefenen probeerde ik mijn instrument te fine-tunen, maar dat viel beslist niet mee! Ik deed mijn instrument vaak zoveel geweld aan dat het helemaal stil viel. Soms ging het gelukkig beter en kon ik de eerste zuivere tonen horen.

Ik kwam er achter dat ik, om mijn lichaam weer bespeelbaar te maken, een techniek moest ontwikkelen die zijn basis vond in de logica… dus niet een techniek die voortkwam uit traditie en overlevering.
Mijn leraren hebben dat besef gelukkig ondersteund.
Het bleek gelukkig een juist gevoel te zijn, want vele jaren later bleek, na onderzoek en publicaties, dat de tradities die er gevolgd werden niet meer dan 60 – 70 jaar oud waren (iets minder dan de vaak geclaimde 5000 jaar!) en helemaal geen logisch fundament droegen.
Ik moest de traditie dus achter mij laten en dat voelde als een enorme breuk. Want wat was dan nog mijn houvast?
En daar stond ik dan 25 jaar geleden, met m’n witte hemdje en m’n zwarte linnen broek van H&M, alleen op mijn matje, als een soort yoga wees.
Maar ik voelde mij bevrijd en het onderzoek kon beginnen.
Logica gaf mij overigens wel de mogelijkheid om te communiceren met de werkelijke wereld: artsen, psychologen, kunstenaars en natuurlijk had ik al die fantastische leerlingen om mij heen, dus zo alleen was ik ook weer niet.

Ik zie op dit moment, het evenwicht tussen de fysische en metafysische werelden als een belangrijke doel in mijn ontwikkeling. Ik probeer mijn lichaam in een frequentie te krijgen waarin het voortdurend openheid en ontspanning resoneert en dat dat mijn handelen, en mijn leven bepaalt.
Ik probeer een methode te ontwikkelen waarin anderen dit onderzoek ook kunnen beginnen.
Ik hoop dat ik met het schrijven van dit boek een kleine bijdrage heb geleverd waardoor die weg voor meer mensen te bewandelen is. Dat ik mensen ermee over de grens kan trekken om hun eigen onderzoek te beginnen.

Tot slot
Het doorbreken van de gespannen structuren in het lichaam, is vaak onplezierig maar ik denk dat juist die onplezierige omstandigheden ons de mogelijkheid geven om te leren onderzoeken hoe we ons in zo’n situatie gedragen. Ik denk dat dat onderzoek tijdens yoga goed uitgevoerd kan worden omdat er geen andere spelers in het veld zijn. Denk aan mij: zeven jaar alleen op de mat!
Zo kunnen we in ons yogalaboratorium leren dat we, zelfs wanneer de omstandigheden onplezierig zijn, het contact met de positieve gevoelens binnenin ons niet hoeven te verliezen. Zo kunnen we leren dat je jezelf op een open manier staande kunt houden, met een houding die sterk genoeg is om in de hardheid van het dagelijks leven, de warme wereld in jezelf niet te verliezen.

Dat we een bewustzijn ontwikkelen waarin wij weten dat we die gevoelens ook van binnenuit kunnen vormgeven en kunnen ervaren in welke structuur en lichaamsvorm het lichaam de gevoelens het beste kan laten klinken.
Zodat het lichaam een instrument wordt wat steeds beter in staat is om die klanken van het gevoel te blijven produceren.
En dat de ervaring van die beleving verder gaat dan de externe beleving ervan, omdat je weet dat je het overal en onder alle omstandigheden bij je hebt.
Dat we een bewustzijn ontwikkelen waardoor we weten dat door het ontwikkelen van een meditatieve instelling er een voortdurende interactie kan zijn tussen onze (positieve) binnenwereld en de (harde) werkelijkheid.
Dat we onszelf (ons lichaam) niet verliezen, maar het voortdurend proberen op te waarderen naar een gevoelig instrument wat, zoals een prachtig muziekstuk, in staat is oneindige ruimte uit te stralen.

Dank u wel